Liczenie otwartych butelek przez ważenie

Pełne butelki na barze policzy każdy. Kłopot zaczyna się przy otwartych: ile zostało w butelce whisky — połowa, jedna trzecia? Szacowanie „na oko” przy kilkudziesięciu butelkach potrafi dać różnicę rzędu kilkuset złotych w inwentaryzacji, a potem nie wiadomo, czy to strata, czy błąd liczenia.

Dlatego otwarte butelki najlepiej zważyć. Wpisujesz odczyt z wagi, a Fodimi samo przelicza go na mililitry i pokazuje, jaka to część butelki.

Dlaczego nie wystarczy odjąć wagi butelki

Pierwszy pomysł to: zważyć butelkę, odjąć szkło i uznać, że gram to mililitr. Niestety płyny mają różną gęstość:

• whisky i wódka są lżejsze od wody — 1 ml waży mniej niż 1 g,
• syrop cukrowy jest dużo cięższy — 1 ml waży około 1,3 g.

Przykład: w butelce syropu zostało 580 g płynu. Gdyby liczyć gram jako mililitr, wyszłoby 580 ml. W rzeczywistości to około 446 ml — różnica prawie jednej trzeciej. Przy alkoholu błąd jest mniejszy (kilka procent), ale na drogich butelkach i tak robi się z tego realna kwota.

Fodimi uwzględnia gęstość, więc wynik jest wiarygodny — bez tabelek i kalkulatora.

Jak to działa w skrócie

1. Raz ustawiasz kalibrację opakowania składnika: ile waży pusta butelka i ile pełna, zamknięta.
2. Z tych dwóch wag system sam wylicza gęstość płynu.
3. Przy inwentaryzacji kładziesz otwartą butelkę na wadze i wpisujesz odczyt w gramach.
4. Fodimi odejmuje wagę pustej butelki, przelicza resztę na mililitry i dolicza je do stanu.

Ważenie działa tylko przy inwentaryzacji — w panelu i w aplikacji Fodimi Magazyn. Straty, dostawy i listy zakupów dalej liczysz w sztukach, butelkach albo mililitrach.

Zanim zaczniesz: jednostka składnika

Ważyć można składniki prowadzone w mililitrach/litrach (płyny) albo w gramach/kilogramach (np. kawa w otwartym worku). Składnika liczonego w sztukach nie da się ważyć — jeśli wódkę prowadzisz jako „1 szt. = 1 butelka”, sekcja ważenia się nie pojawi.

Jeśli chcesz ważyć alkohol, prowadź go w mililitrach, a butelkę dodaj jako opakowanie (np. „Butelka 0,7 l” = 700 ml). Więcej o opakowaniach przeczytasz w artykule Opakowania, porcje i kody kreskowe półproduktu.

Krok 1: skalibruj butelkę w panelu

1. Wejdź w Magazyn → Półprodukty i receptury i otwórz składnik, np. „Whisky Jameson 0,7 l”.
2. Przejdź do zakładki Opakowania i kody.
3. Kliknij Dodaj opakowanie albo ołówek przy istniejącej butelce.
4. Jako Rodzaj wybierz Butelka, wpisz nazwę (np. „Butelka 0,7 l”) i w polu Ile zawiera jedno opakowanie podaj pojemność, np. 700 ml.
5. W sekcji Ważenie wpisz:
   • Waga pustego opakowania (g) — pusta butelka (tzw. tara),
   • Waga pełnego opakowania (g) — nowa, pełna, zamknięta butelka.
6. Pod polami pojawi się Gęstość wyliczona z wag — to znak, że wszystko się zgadza.
7. Kliknij Zapisz.

W przykładzie pusta butelka waży 560 g, pełna 1215 g. W 700 ml mieści się więc 655 g whisky, czyli 0,9357 g na mililitr. Tego nie musisz liczyć — robi to system.

Skalibrowane opakowanie od razu widać na liście: pod nazwą pojawia się dopisek Ważenie: tara … g · … g/ml.

Sekcja Ważenie jest dostępna przy każdym rodzaju opakowania składnika w mililitrach lub gramach — tak samo skalibrujesz np. karton mleka. Rodzaj Butelka najlepiej jednak opisuje alkohole i syropy.

Nie masz pełnej butelki? Wpisz gęstość

Najdokładniej jest zważyć nową, zamkniętą butelkę. Jeśli akurat żadnej nie masz, możesz podać gęstość ręcznie:

1. Wpisz Wagę pustego opakowania (g), a pole Waga pełnego opakowania (g) zostaw puste.
2. W polu Rodzaj płynu wybierz typowy płyn z listy — gęstość uzupełni się sama.
3. Jeśli znasz dokładną wartość, wpisz ją w polu Gęstość (g/ml) (wybierz wtedy Własna wartość).

Pod polami zobaczysz Gęstość do przeliczeń.

Gotowe wartości na liście:

Rodzaj płynu	Gęstość (g/ml)
Wódka, gin, rum 40%	0,95
Whisky	0,94
Wino	0,99
Piwo	1,01
Likier	1,08
Syrop	1,30
Mleko	1,03
Olej	0,92
Woda	1,00

Dobrze wiedzieć:

• Jeśli wpiszesz obie wagi, system zawsze liczy gęstość z wag, a pole Gęstość nie jest potrzebne.
• Gęstość musi mieścić się w zakresie 0,5–2,0 g/ml.
• Gdy wyjdzie mniej niż 0,7 albo więcej niż 1,5 g/ml, zobaczysz ostrzeżenie Nietypowa gęstość — zwykle to literówka w wagach albo zła pojemność butelki.
• Pełna butelka musi ważyć więcej niż pusta — inaczej pojawi się komunikat Pełne opakowanie musi ważyć więcej niż puste.

Składniki w gramach

Przy składniku w gramach (np. kawa ziarnista w worku) gęstość nie jest potrzebna. Wystarczy Waga pustego opakowania (g) — przy liczeniu system odejmie ją od odczytu z wagi.

Krok 2: zważ otwarte butelki w inwentaryzacji

Ważenie jest dostępne w każdej inwentaryzacji, w której jest skalibrowany składnik. Jak rozpocząć liczenie, opisujemy w artykule Inwentaryzacja w panelu krok po kroku.

1. Otwórz trwającą inwentaryzację w Magazyn → Inwentaryzacje i kliknij pozycję, np. „Whisky Jameson”.
2. W panelu bocznym, w sekcji Dodaj wpis, przełącz sposób liczenia z Ilość na Waga.
3. Połóż otwartą butelkę na wadze i wpisz odczyt w polu Waga brutto (w gramach).
4. Od razu zobaczysz podgląd, np. = 363,4 ml · 0,52 × Butelka 0,7 l.
5. Kliknij Dodaj albo naciśnij Enter. Dodaj i dalej (Shift + Enter) od razu przejdzie do kolejnej pozycji.

Pod polem widać też kalibrację, np. Puste: 560 g · pełne: 1215 g — łatwo sprawdzić, czy ważysz właściwą butelkę.

Jeśli składnik ma kilka skalibrowanych opakowań, nad polem wagi pojawi się lista Ważone opakowanie — wybierz to, które leży na wadze.

Każda butelka to osobny wpis

Masz trzy otwarte butelki tego samego alkoholu? Zważ każdą osobno i dodaj trzy wpisy — system je zsumuje. Pełnych, zamkniętych butelek nie musisz ważyć: przełącz się na Ilość, w polu Jednostka wybierz butelkę i wpisz liczbę sztuk.

Na liście Wpisy wpis z wagi wygląda tak: 900 g na wadze → 363,4 ml, a wpis ilościowy: 2 × Butelka 0,7 l → 1,4 l. Razem daje to stan pozycji.

Pomyłkę cofniesz przyciskiem Cofnij wpis (strzałka) przy wpisie.

Komunikaty o błędnej wadze

System pilnuje, żeby odczyt miał sens, i nie pozwoli dodać wpisu, gdy:

• Waga jest mniejsza niż puste opakowanie — butelka nie może ważyć mniej niż pusta. Najczęściej zważono butelkę bez korka lub nalewaka (a tara była z nim) albo wybrano złe opakowanie.
• Waga przekracza pełne opakowanie o ponad 10% — to zwykle literówka (np. 9000 zamiast 900 g) albo na wadze leżą dwie butelki. Ten komunikat pojawia się tylko wtedy, gdy opakowanie ma wpisaną wagę pełnej butelki.

Waga równa pustej butelce jest poprawna — oznacza, że butelka jest pusta (0 ml).

Ważenie w aplikacji Fodimi Magazyn

Na barze wygodniej liczyć telefonem. W aplikacji Fodimi Magazyn ważenie działa tak samo:

1. Otwórz pozycję w inwentaryzacji.
2. Stuknij przycisk Waga · Butelka … pod polem ilości.
3. Wpisz odczyt z wagi na klawiaturze — aplikacja pokaże podgląd, np. = 568,3 ml · 0,57 × Butelka 1 l.
4. Stuknij Dodaj albo Dodaj i dalej.

Kalibrację możesz ustawić także w aplikacji — w oknie opakowania składnika jest ta sama sekcja Ważenie (pola Pusta (tara), Pełna, zamknięta i Gęstość). Zmiany opakowań w aplikacji wymagają połączenia z internetem. Całe liczenie na telefonie opisujemy w artykule Inwentaryzacja w aplikacji Fodimi Magazyn.

Wskazówki, żeby wyniki były dokładne

• Pełną wagę bierz z nowej, zamkniętej butelki. Lekko upita butelka zaniży gęstość i każde późniejsze ważenie.
• Do tary weź pustą butelkę tej samej marki i pojemności, np. pierwszą, która się skończy. Bez wagi pustej butelki ważenie nie zadziała — gęstość z listy jej nie zastąpi.
• Waż zawsze tak samo. Jeśli tara była z korkiem albo nalewakiem, każdą otwartą butelkę też waż z korkiem albo nalewakiem.
• Używaj tej samej wagi do kalibracji i do liczenia. Tania waga kuchenna wystarczy, byle zawsze ta sama.
• Każda marka to osobna kalibracja. Butelki 0,7 l różnych producentów potrafią wyraźnie różnić się wagą szkła.
• Zmiana butelki u producenta? Popraw kalibrację. Wcześniejsze wpisy się nie zmienią — system zapamiętuje wagi z chwili liczenia.

Najczęstsze pytania

Nie widzę sekcji „Ważenie” w oknie opakowania

Składnik jest prowadzony w sztukach. Ważyć można tylko składniki w mililitrach/litrach albo gramach/kilogramach.

Nie widzę przełącznika „Waga” przy liczeniu

Żadne opakowanie tego składnika nie jest skalibrowane. Przy płynie potrzebna jest waga pustej butelki oraz waga pełnej albo gęstość; przy składniku w gramach wystarczy waga pustego opakowania.

Wynik wydaje się za duży albo za mały

Sprawdź kalibrację pod polem wagi (Puste: … g · pełne: … g). Najczęstsze przyczyny to ważenie bez korka, gdy tara była z korkiem, inna marka butelki albo pełna waga zmierzona na napoczętej butelce.

Czy ważenie zmienia stany od razu?

Nie. Wpisy z wagi działają jak każdy inny wpis w inwentaryzacji — stany magazynu zmieniają się dopiero po jej zatwierdzeniu.

Czy mogę ważyć przy zgłaszaniu straty albo przyjmowaniu dostawy?

Nie, ważenie jest dostępne tylko przy inwentaryzacji. Straty i dostawy wpisujesz w butelkach, sztukach albo mililitrach.